Een bericht dat zogezegd van je bank, een koerierdienst of Microsoft 365 komt, kan erg overtuigend zijn. Eén onoplettend moment en je klikt op een link. Het belangrijkste is dan niet panikeren, maar goed inschatten wat er precies gebeurd is en snel de juiste stappen zetten.
Alleen een link geopend? Een wachtwoord ingevuld? Of ook een bestand uitgevoerd? Dat maakt een groot verschil voor de risico’s. Gebruik onderstaande stappen als eerste hulp.
Stap 1. Sluit de verdachte pagina en open geen bijlagen
Klik niet verder en vul geen extra gegevens in. Download of open geen bestanden die de verdachte website aanbiedt. Heb je daadwerkelijk verdachte software uitgevoerd of verschijnen er vreemde meldingen, verbreek dan zo nodig de netwerkverbinding van dat toestel en vraag hulp voordat je het opnieuw gebruikt.
Stap 2. Heb je een wachtwoord ingevuld? Verander het onmiddellijk
Gebruik een ander, vertrouwd toestel als je vermoedt dat de computer besmet is. Ga zelf rechtstreeks naar de officiële website of app van de dienst; gebruik niet de link uit het verdachte bericht. Verander het betrokken wachtwoord en ieder ander account waar je hetzelfde wachtwoord gebruikt. Begin bij je e-mailaccount: daarmee kunnen aanvallers vaak ook andere wachtwoorden resetten.
Stap 3. Zet tweestapsverificatie aan en controleer aanmeldingen
Schakel waar mogelijk multifactorauthenticatie (MFA) in, liefst via een authenticator-app of passkey. Controleer recente aanmeldingen en beëindig onbekende sessies. Bij een Microsoft 365-werkaccount kan de beheerder bovendien actieve sessies intrekken en nagaan of er ongewenste toegang is geweest.
Stap 4. Controleer of je mailbox is aangepast
Bij een overgenomen e-mailaccount plaatsen aanvallers soms onzichtbare doorstuurregels of wijzigen ze herstelgegevens. Kijk daarom naar onbekende inboxregels, automatische doorsturing, gekoppelde apps en gewijzigde beveiligingsinstellingen. Voor zakelijke Microsoft 365-omgevingen is een bredere controle van mailbox, identiteit en auditlogs aangewezen.
Stap 5. Heb je betaal- of bankgegevens gedeeld? Contacteer de bank
Heb je kaartgegevens, verificatiecodes of betaalinformatie ingevuld, contacteer dan meteen je bank via het officiële nummer of de eigen bankapp. Laat indien nodig je betaalmiddel blokkeren en volg hun fraudestappen. Vertrouw niet op telefoonnummers of ‘supportmedewerkers’ die via het verdachte bericht werden aangeboden.
Stap 6. Controleer je toestel op schadelijke software
Werk je beveiligingssoftware bij en voer een grondige scan uit. Heb je een onbekend programma geïnstalleerd of is het toestel duidelijk afwijkend gaan werken, dan kan extra onderzoek of herstel nodig zijn. Alleen een snelle virusscan geeft niet in alle gevallen zekerheid dat alles veilig is.
Stap 7. Waarschuw betrokkenen en bewaar informatie
Maak een foto of screenshot van het verdachte bericht, noteer het tijdstip en schrijf op welke gegevens je mogelijk hebt gedeeld. Gebruik de ingebouwde meldfunctie van je e-mailprogramma om phishing te melden. Gaat het om een bedrijfsaccount, verwittig dan zo snel mogelijk de IT-verantwoordelijke. Die kan ook beoordelen of klanten, collega’s of toezichthouders moeten worden geïnformeerd.
Wat als je alleen op de link klikte?
Wanneer je alleen een pagina hebt geopend en verder niets hebt ingevuld of uitgevoerd, is het risico vaak kleiner. Toch is het verstandig je browser en toestel te updaten, verdachte meldingen in de gaten te houden en geen toestemming te geven aan onbekende browserextensies of notificaties. Je hoeft niet automatisch al je wachtwoorden te wijzigen als er geen aanwijzing is dat je inloggegevens zijn blootgesteld.
Zo herken je een verdacht bericht voortaan sneller
- Een onverwacht dringend verzoek om in te loggen, te betalen of een code door te geven.
- Een link waarvan het werkelijke webadres niet overeenkomt met de echte organisatie.
- Een bijlage of QR-code die je niet verwachtte, zelfs als de afzender vertrouwd lijkt.
- Een melding die je onder druk zet met een dreigende afsluiting van je account.
Hulp nodig bij phishing of een gehackt account?
PCgarage helpt particulieren en kleine bedrijven bij computerbeveiliging, verdachte software en het opnieuw veilig instellen van accounts. Bij een zakelijk Microsoft 365-account is snel handelen extra belangrijk om verdere toegang te voorkomen.
Bekijk onze hulp bij virusbescherming en IT voor bedrijven, of contacteer ons voor ondersteuning in Lier en Duffel.
Fotocredit: FlyD / Unsplash.
